Voeding en de schildklier

Al surfend en zoekend kom je veel informatie over schildklieraandoeningen tegen. Zo stuitte ik op een website genaamd Outsmart Disease. Deze website biedt naast veel informatie een ‘cursus’ over gezonde voeding voor de schildklier aan.

Laat ik deze maar eens uitwerken en -pluizen…

Strumatogenen in voeding

Gezonde voeding is een subjectief begrip en niet voor iedereen hetzelfde. Wat wordt gezien als gezonde voeding, kan de schildklierhormoonproductie beïnvloeden en hypothyreoïdie of struma veroorzaken. Goitrogenen zijn (voedings)stoffen die de productie van schildklierhormoon remmen door de opname van jodium te hinderen.

Een letterlijke vertaling van het Engelse “goitrogens” heb ik niet kunnen vinden. De Nederlandse term die het meest in overeenstemming lijkt, is strumatogenen.

Er zijn medicijnen en (voedings)stoffen die een strumatogeen effect hebben. Lithium is een bekend voorbeeld van medicatie en Fenobarbital een minder bekend voorbeeld.

De lijst strumatogene voedingsmiddelen  is aanzienlijk langer: cassave; kool; soja isoflavonen; pijnboompitten, pinda’s, aardbeien; peren; abrikoos; spinazie; bamboescheuten; zoete aardappel; groenten van de kruisbloemenfamilie en cafeine-houdende voedingsmiddelen (zoals cola, koffie, thee en chocolade).

Het koken van de voedingsmiddelen vernietigt het strumatogene effect, al geldt dit in mindere mate voor sojaproducten.

Er zijn ook voedingsmiddelen die de schildklierwerking stimuleren: avocado en verzadigde vetten. Vooral de laatste wordt echter vooral gezien als ‘ongezond’.De isoflavonen in soja zouden weer diverse positieve effecten op de gezondheid hebben, onder andere door hun ‘gelijkenis’ op oestrogenen.

Hoe gevaarlijk zijn deze stoffen nu eigenlijk

Het is in onderzoek naar voren gekomen dat bij een dieet met een dagelijkse (behoorlijke) inname van sojabonen bij een gezonde volwassene zonder jodiuminsufficiëntie de TSH niveaus in het gloed na een maand verhoogd zijn, terwijl de T3 en T4 normaal blijven en er geen klachten worden waargenomen. Een maand na het staken van het dieet is het TSH weer op normaal niveau terug.

Het ‘dieet’ lijkt dus weinig tot geen nadelige effecten te hebben op gezonde individuen. Pas als er een latente of sub-klinische hypothyreoïdie in aanleg aanwezig is zal het individu er klachten van ondervinden.

In het land van herkomst wordt veel soja gebruikt en toch lijkt het daar niet tot grote problemen te leiden. Dit komt omdat in Japan vooral gefermenteerde sojaproducten worden gebruikt, zoals miso, tempeh en natto. Door het fermentatieproces zijn de isoflavonen verwijderd uit de voeding. In het westen worden veel meer ongefermenteerde sojaproducten gebruikt (sojamelk, sojaburgers, tofu, e.d.), waardoor het daar wel een gezondheidsrisico met zich mee kan brengen. 

Zoals eerder al werd aangehaald onderdrukken strumatogene voedingsstoffen de opname van jodium in de schildklier. Dit effect is dus extra merkbaar als er ter weinig jodium in de voeding wordt opgenomen. In het westen is gejodeerd zout een van de belangrijkste bronnen van jodium en de reden dat struma lang niet meer zoveel voorkomt als vroeger of in bijvoorbeeld Afrika.

Behalve jozo op/door het eten wordt jodium uit brood gehaald. Bij een streng zoutloos dieet is er in principe een kans op een te lage inname van jodium en dus van een tekort. Bij een gemiddeld dagelijks gebruik van 6 boterhammen wordt al de dagelijkse benodigde hoeveelheid jodium ingenomen. Behalve in brood vinden we jodium in de vorm van jozo terug in keukenzout, ontbijtgranen en broodvervangers en het zout in vleeswaren. De schildklier kan een behoorlijke voorraad jodium aanleggen en hierop teren. Het kan dus jaren duren voor het effect van te weinig jodium in het dieet merkbaar wordt.

Naast het  gejodeerde zout is vette zeevis een voedingsbron voor jodium.


De gehele cursus kunt u aanvragen door zich in te schrijven op de website van Outsmart Disease. De informatie op de website en de cursus is in het Engels.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *